Cyfryzacja procesów, rozwój sztucznej inteligencji, globalne łańcuchy dostaw oraz rosnące wymagania klientów sprawiają, że organizacje funkcjonują dziś w znacznie bardziej złożonym środowisku niż jeszcze kilka lat temu. Zmieniają się nie tylko procesy biznesowe, ale również sposób zarządzania jakością, ryzykiem i zgodnością.
W odpowiedzi na te wyzwania opublikowano nowe wydanie ISO 19011:2026, czyli normy dotyczącej audytowania systemów zarządzania.
Choć nowa edycja nie wprowadza rewolucyjnych zmian, stanowi ważny krok w kierunku nowoczesnego, skutecznego i opartego na ryzyku podejścia do audytowania. Dla audytorów wewnętrznych, pełnomocników systemów zarządzania oraz menedżerów jakości oznacza to konieczność aktualizacji wiedzy i dostosowania praktyk audytowych do nowych wytycznych.
Czym jest norma ISO 19011?
ISO 19011 zawiera wytyczne dotyczące audytowania systemów zarządzania. Norma jest powszechnie wykorzystywana podczas prowadzenia:
- audytów wewnętrznych,
- audytów dostawców,
- audytów zewnętrznych,
- audytów zintegrowanych systemów zarządzania.
Dokument określa zasady audytowania, sposób zarządzania programem audytów, metody prowadzenia audytów oraz wymagania dotyczące kompetencji audytorów.
Norma znajduje zastosowanie w organizacjach wdrażających m.in. systemy zgodne z ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 27001 oraz innymi normami dotyczącymi systemów zarządzania.
Dlaczego powstała nowa wersja ISO 19011:2026?
Od czasu publikacji poprzedniej edycji wiele zmieniło się w sposobie funkcjonowania organizacji. Coraz częściej wykorzystywane są:
- rozwiązania cyfrowe,
- sztuczna inteligencja,
- narzędzia do pracy zdalnej,
- systemy automatyzacji procesów,
- zaawansowane analizy danych.
Równocześnie wzrosło znaczenie zarządzania ryzykiem oraz odporności organizacji na zakłócenia.
Nowe wydanie normy ISO 19011:2026 uwzględnia aktualne trendy i dostarcza bardziej aktualnych wskazówek dotyczących skutecznego prowadzenia audytów.
Najważniejsze zmiany w ISO 19011:2026
1. Silniejszy nacisk na podejście oparte na ryzyku
Jedną z najważniejszych zmian jest jeszcze większe powiązanie procesu audytowania z analizą ryzyka.
Planowanie audytów powinno uwzględniać:
- poziom ryzyka procesów,
- wyniki wcześniejszych audytów,
- zmiany organizacyjne,
- wymagania klientów i stron zainteresowanych,
- potencjalne zagrożenia dla osiągania celów organizacji.
Dzięki temu audyt staje się narzędziem wspierającym zarządzanie organizacją, a nie jedynie działaniem kontrolnym.
2. Większe wykorzystanie technologii w procesie audytu
Nowe wytyczne uwzględniają rozwój technologii oraz ich wpływ na audytowanie.
Coraz częściej audytorzy korzystają z:
- platform do komunikacji online,
- narzędzi do współdzielenia dokumentów,
- systemów zarządzania dokumentacją,
- analiz danych,
- rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.
Norma zwraca uwagę na efektywne wykorzystanie nowoczesnych technologii przy zachowaniu wiarygodności i skuteczności procesu audytowego.
3. Rozszerzone wytyczne dotyczące audytów zdalnych
Audyty zdalne stały się codziennością w wielu organizacjach. ISO 19011:2026 dostarcza bardziej szczegółowych wskazówek dotyczących:
- planowania audytów online,
- komunikacji z audytowanymi,
- gromadzenia dowodów audytowych,
- oceny wiarygodności informacji,
- bezpieczeństwa danych i poufności.
Dzięki temu organizacje mogą skutecznie prowadzić audyty niezależnie od lokalizacji uczestników.
4. Większe znaczenie kompetencji audytora
Nowa edycja normy podkreśla, że skuteczność audytu zależy przede wszystkim od kompetencji osób go przeprowadzających.
Audytor powinien posiadać nie tylko wiedzę dotyczącą norm i systemów zarządzania, ale również umiejętności związane z:
- analizą ryzyka,
- komunikacją interpersonalną,
- oceną procesów,
- wykorzystaniem technologii cyfrowych,
- analizą danych.
Organizacje powinny systematycznie oceniać kompetencje audytorów i wspierać ich rozwój zawodowy.
5. Skuteczniejsze zarządzanie programem audytów
ISO 19011:2026 zwraca większą uwagę na zarządzanie całym programem audytów.
Oznacza to konieczność:
- określania celów programu,
- monitorowania jego skuteczności,
- identyfikowania ryzyk i szans,
- okresowego przeglądu działań,
- ciągłego doskonalenia procesu audytowania.
Program audytów powinien być narzędziem wspierającym realizację celów biznesowych organizacji.
Jak przygotować organizację do wymagań ISO 19011:2026?
Przygotowanie do nowych wytycznych warto rozpocząć już teraz od:
Zapoznania się z nową normą ISO 19011:2026
m.in. poprzez udział w szkoleniach i praktycznych warsztatach, to dobry sposób na uporządkowanie i aktualizację wiedzy z zakresu auditów. Szczególnie wartościowe jest przełożenie zapisów normy na realne sytuacje i ćwiczenia, dzięki czemu łatwiej zrozumieć jej zastosowanie w codziennej pracy auditorów i organizacji.
Aktualizacji procedur audytowych
Należy przeanalizować obecnie stosowane procedury i sprawdzić, czy uwzględniają nowe podejście do zarządzania ryzykiem oraz wykorzystania technologii.
Weryfikacji programu audytów
Warto ocenić, czy obecny program audytów odpowiada aktualnym zagrożeniom i potrzebom organizacji.
Rozwoju kompetencji audytorów
Szkolenia i warsztaty pozwalają zdobyć wiedzę niezbędną do skutecznego prowadzenia audytów zgodnie z nowymi wytycznymi.
Wykorzystania narzędzi cyfrowych
Nowoczesne systemy wspierające planowanie audytów, raportowanie oraz analizę danych mogą znacząco zwiększyć efektywność całego procesu.
Co oznaczają zmiany dla audytorów wewnętrznych?
Dla audytorów wewnętrznych nowe wydanie normy oznacza przede wszystkim konieczność rozszerzenia kompetencji i zmiany sposobu patrzenia na audyt.
Coraz większe znaczenie będzie miało:
- identyfikowanie ryzyk i szans,
- ocena skuteczności procesów,
- wykorzystanie danych w analizie audytowej,
- umiejętność prowadzenia audytów zdalnych,
- wspieranie organizacji w doskonaleniu działań.
Rola audytora staje się coraz bardziej strategiczna. Jego zadaniem nie jest już wyłącznie wykrywanie niezgodności, ale także dostarczanie informacji wspierających rozwój organizacji.
Podsumowanie
Norma ISO 19011:2026 odpowiada na potrzeby współczesnego świata biznesu. Większy nacisk na ryzyko, technologie, kompetencje audytorów oraz skuteczność procesu audytowania sprawia, że audyty mogą dostarczać organizacjom jeszcze większej wartości.
Firmy, które odpowiednio wcześnie przygotują się do nowych wytycznych, zyskają skuteczniejsze narzędzie do doskonalenia procesów, zwiększania zgodności oraz budowania przewagi konkurencyjnej.
Jeżeli chcesz poznać szczegółowe wymagania normy ISO 19011:2026 i dowiedzieć się, jak skutecznie wdrożyć je w swojej organizacji, warto skorzystać ze specjalistycznego szkolenia dla audytorów wewnętrznych, menedżerów jakości oraz osób odpowiedzialnych za systemy zarządzania.
