Quo vadis ISO 9001?
Choć standard ISO 9001:2015 wciąż pozostaje aktualny, to wiele organizacji już dziś przygotowuje się do jego nowej odsłony. Wszystko wskazuje na to, że we wrześniu 2026 roku zostanie opublikowana nowa wersja tej najczęściej stosowanej normy zarządzania jakością na świecie. Planowana aktualizacja nie będzie rewolucją, ale istotną ewolucją — w kierunku zwiększenia elastyczności, wzmocnienia zarządzania ryzykiem, uwzględnienia cyfrowej transformacji oraz potrzeb zrównoważonego rozwoju.
W artykule omawiamy najważniejsze przewidywane zmiany w ISO 9001:2026, ich genezę oraz praktyczne wskazówki dla organizacji, które chcą przygotować się do nadchodzących wymagań.
Harmonogram publikacji
Pierwotnie nowa wersja normy miała zostać opublikowana do końca 2025 roku (ISO TC 176/SC 2), jednak proces konsultacji został wydłużony o etap CD2 (drugi projekt komitetowy), co przesunęło publikację o około 36 miesięcy. Obecna data docelowa to wrzesień 2026 r.
Przewidywane zmiany w ISO 9001:2026
1. Wzmocnienie zarządzania ryzykiem
- Położenie silniejszego nacisku na proaktywne identyfikowanie, ocenę i adaptację do ryzyk.
- Prawdopodobne bardziej jednoznaczne rozdzielenie zagrożeń i szans.
- Poprawa zrozumienia relacji zagrożeń i szans w zarządzaniu ryzykiem.
2. Etyka i kultura jakości
- Wprowadzenie wymagań dotyczących promowania kultury jakości i zachowań etycznych przez kadrę kierowniczą jako fundament QMS.
- Powiązanie z normą ISO 10010.
3. Zaangażowanie interesariuszy
- Nadanie większego znaczenia opinii stron zainteresowanych (klientów, pracowników, dostawców i społeczności).
- Uwzględnienie aspektów klimatycznych i zrównoważonego rozwoju.
4. Technologie cyfrowe i Przemysł 4.0
- Uwzględnienie AI, IoT, Big Data.
- Wprowadzenie wymogu walidacji oprogramowania używanego w monitorowaniu jakości.
5. Zrównoważony rozwój i odpowiedzialność społeczna
- Rozszerzenie wymagań dotyczących działań na rzecz klimatu, redukcji odpadów, etycznych praktyk w łańcuchu dostaw.
- Utrzymanie zmian z poprawki ISO 9001:2024 dotyczącej klimatu.
6. Rezyliencja (odporność organizacji) i zarządzanie zmianą
- Wsparcie aspektów odporności organizacyjnej, zdolności adaptacji do nieprzewidywalnych zakłóceń i zmian w otoczeniu biznesowym.
7. Utrzymanie struktury Annex SL / Harmonized Structure
- Struktura główna pozostanie zgodna z ogólną strukturą ISO (Annex SL/HS).
- Język zostanie zaktualizowany i ujednolicony z innymi normami (np. 14001, 45001).
8. Większa elastyczność i uproszczenie
- Wprowadzenie zmian mających na celu ułatwienie wdrożenia w organizacjach o różnej wielkości – uproszczone wymagania, bardziej przystępna forma dokumentacji.
9. Poprawa powiązań z innymi systemami zarządzania
- Lepsza integracja z normami ISO 14001 (środowiskowa), ISO 45001 (bezpieczeństwo i higiena) – wspólne terminy, zharmonizowane podejścia.
10. Rozszerzenie pojęcia satysfakcji klienta
- Położenie większego nacisku na doświadczenie klienta, a nie tylko wynik końcowy.
- Możliwe odniesienia do jakości usług (szczególnie w sektorze usług).
Podsumowanie źródeł i tego co wnosi
- Core Business Solutions – „The ISO 9001:2026 Revision Explained”. Obszerny przegląd kluczowych tematów: ryzyko, etyka, technologia, zrównoważony rozwój, struktura ISO Core Business Solutions.
- ISO (TC 176/SC 2) – komunikat projektowy Oficjalna data publikacji wrzesień 2026, opis CD2 i harmonogram ISO.
- NQA (certyfikacje) – „Upcoming Transition…”: Potwierdzenie harmonogramu, lista głównych obszarów zmian: technologia, ryzyko, etyka, łańcuch dostaw nqa.com.
- 9001Simplified / 9001 Simplified.com-Szczegóły dotyczące CD1/CD2, możliwe opóźnienia, potencjalny okres przejściowy do 2029 9001simplified.com9001simplified.com.
- TÜV SÜD – blog przygotowujący do ISO 9001:2026- Potwierdzenie terminu wrzesień 2026, ostrzeżenie o braku oficjalnej zawartości, dopóki dyskusje trwają TÜV SÜD.
- Auditor Training Online / Exemplar Global- Konkretne zapisy klauzul: 5.1.1, 6.1, 4.1‑4.2, 7.1.5, załącznik A – wraz z opisem zmian w kulturze jakości i technologii The Auditor.
Wskazówki dla organizacji
- Monitorowanie postępu: na bieżąco śledź komunikaty ISO TC 176/SC 2 oraz newslettery (np. TÜV SÜD, NQA).
- Gap analysis i planowanie: oceniaj luki w swoim aktualnym QMS wobec oczekiwanych nowych wymagań.
- Szkolenia i budowanie świadomości: zapewnij personelowi wiedzę na temat zmian, szczególnie w zakresie ryzyka, technologii i zrównoważonego rozwoju.
- Aktualizacja dokumentacji i procesów: proaktywnie uwzględnij nowe klauzule i uproszczenia w procedurach i instrukcjach swojego QMS.
- Audyty wewnętrzne i komunikacja z certyfikującymi jednostkami: koordynuj działania w ramach swojego QMS z audytorami i jednostkami certyfikacjami.
Podsumowanie
Zmiany w ISO 9001:2026 to naturalna konsekwencja dynamicznych procesów zachodzących w gospodarce, technologii i społeczeństwie. Organizacje, które odpowiednio wcześnie rozpoczną przygotowania, nie tylko unikną problemów przy recertyfikacji, ale także zyskają realną przewagę konkurencyjną, stając się bardziej odporne, świadome i odpowiedzialne.
Autor: Dariusz J. Łotysz
SGP- Training&Consulting
